Karekod Menü Mevzuata Uygun mu? İzin Verilen Bildirim Yöntemleri (2026-2027)

Karekod menü mevzuata uygun mu? Evet — mevzuatın izin verdiği bildirim yöntemlerinden biri. Ama sorunun kendisi biraz yanıltıcı: mevzuat bir biçim zorunlu kılmıyor, menünüzde yer alması gereken bilgiyi zorunlu kılıyor. Bu yazıda o bilginin ne olduğunu, kimin için hangi tarihte zorunlu hale geldiğini ve karekodu seçerseniz üstlendiğiniz tek ek şartı, kaynağından anlatıyoruz.

Zorunlu olan biçim değil, bilginin kendisi

Mevzuatın ilgilendiği şey, müşterinizin yediği ürün hakkında neyi bilebildiği. Bu bilgiyi basılı menüyle de, yazı tahtasıyla da, broşürle, dijital ekranla ya da karekodla sunabilirsiniz — beşi de geçerli. Yani karekod bir yükümlülük değil, yükümlülüğü karşılamanın yollarından biri.

Ve bu, sandığınızdan daha eski bir yükümlülük. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın resmi sayfasına göre restoran, kafe ve benzeri toplu tüketim yerlerinde alerjen bilgisi vermek 1 Ocak 2020'den beri yürürlükte. Dayanağı 26 Ocak 2017 tarihli Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği; yönetmelik Avrupa Birliği'nin 1169/2011 sayılı direktifiyle aynı mantığa dayanıyor. 2026-2027 takvimi bu temeli değiştirmiyor, üstüne içerik ve kalori bildirimini ekliyor.

Menüde hangi bilgiler yer almalı?

Bildirilmesi zorunlu 14 alerjen şu: gluten içeren tahıllar, kabuklular, yumurta, balık, yerfıstığı, soya fasulyesi, süt ve ürünleri, sert kabuklu meyveler (badem, fındık, ceviz vb.), kereviz, hardal, susam tohumu, kükürt dioksit ve sülfitler, acı bakla, yumuşakçalar. Bunların yanına ana bileşen (içerik) bilgisi ve porsiyon başına kalori değeri geliyor. Listenin tamamını ve her maddenin menüdeki karşılığını bu yazıda tek tek anlattık.

Bakanlığın resmi sayfasındaki 14 maddelik alerjen listesi

Kim için hangi tarih? Üç kademeli takvim

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın kamuya açık duyurusuna ve Ankara Ticaret Odası'nın üyelerine yayınladığı uyum takvimine göre geçiş üç kademeli:
Ulusal zincir işletmeler — içerik ve kalori bilgisinin ikisi de 1 Temmuz 2026'da zorunlu oldu.
Yerel zincirler (aynı ilde 3 ve üzeri şube) — ikisi de 31 Aralık 2026'ya kadar tamamlanmalı.
Diğer toplu tüketim yerleri (tek veya az şubeli işletmeler) — içerik bilgisi 31 Aralık 2026'ya, kalori bilgisi 31 Aralık 2027'ye kadar tamamlanabilir.

Kalori için tanınan ek yıl bir muafiyet değil, hazırlık için açılmış bir pencere: analiz ve belgelendirme zaman alıyor, özellikle geniş menülerde. Kalori tarafının ayrıntısını bu yazıda ele aldık.

Ankara Ticaret Odası'nın işletme büyüklüğüne göre uyum takvimi tablosu

Karekodu seçerseniz: tek ek şart

Karekodla bildirim yaparken üstlendiğiniz tek ek yükümlülük şu: karekodu okutamayan bir müşteri talep ederse, bilginin ayrıca (basılı veya sözlü olarak) sunulması gerekiyor. Telefonu olmayan, kamerası çalışmayan ya da yalnızca sormayı tercih eden müşteri de aynı bilgiye ulaşabilmeli. Pratikte bu, masada duran küçük bir bilgilendirme ve personelin ne yapacağını bilmesi demek — teknik bir engel değil, bir hazırlık kalemi.

ATO sirkülerinde karekodla bilgilendirme ve okutamayan tüketici için yazılı bildirim şartı

Fiyat listesi ayrı bir konu

Karekodla ilgili ikinci bir düzenleme daha var ve sık sık yukarıdakiyle karıştırılıyor: 11 Ekim 2025 tarihli, 33044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliği. Bu düzenleme alerjen, içerik veya kalori bilgisiyle ilgili değil; masadaki fiyat listesinin karekodla gösterilip gösterilemeyeceğiyle ilgili. Madde 8'in metni şöyle:

"Lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yiyecek ve içecek hizmeti sunulan işyerlerindeki masalarda fiyat listeleri tüketicilere karekod ile de gösterilebilir. Ancak tüketicinin talep etmesi halinde fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunludur."

Buradaki belirleyici ifade "de gösterilebilir" — bir izin, bir zorunluluk değil. Yani her iki başlıkta da sonuç aynı yere çıkıyor: karekod, mevzuatın izin verdiği pratik bir araç; dayattığı bir format değil.

Resmî Gazete'de yayımlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliği değişikliği, Madde 8

Peki bu bilgiler karekod menüde nasıl durmalı?

Zorunluluk "bilgi bir yerde bulunsun" demiyor; müşterinin baktığı yerde, ürünle birlikte bulunmasını istiyor. Pratikte bu dört şey demek:
Ürün bazında — alerjen ve içerik bilgisi menünün sonundaki toplu bir listede değil, her ürünün kendi altında.
Porsiyon başına — kalori değeri 100 gram için değil, müşterinin önüne gelen porsiyon için.
Okunabilir — telefonda büyütmeden okunabilen, uygulama indirmeden açılan bir sayfada.
Güncel — tarif, tedarikçi veya ürün değiştiğinde bilgi de değişmiş olarak.

Dördüncüsü, karekodun basılı menüye göre asıl farkının çıktığı yer. Basılı menüde tek bir tarif değişikliği yeni bir baskı demek; karekod menüde bilgi tek yerden güncelleniyor ve masadaki kod aynı kalıyor. Menünüzü mevzuata uygun şekilde nasıl kuracağınızı ve güncel nasıl tutacağınızı bu yazıda adım adım anlattık.

Denetimde esas alınan: işletmenin beyanı

Denetimi Tarım ve Orman İl Müdürlükleri yürütüyor, yaptırım idari para cezası. Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Genel Sekreteri Rıdvan Turşak'ın belirttiği gibi denetimde "işletmenin beyanı esastır" — yani menünüzde yazan bilginin doğruluğundan, o bilgiyi kimin hesapladığından bağımsız olarak hukuken siz sorumlusunuz. Bu da denetimin "bilgi var mı" değil, "bilgi doğru mu" sorusuna odaklandığı anlamına geliyor. Denetimden önce nelere bakmanız gerektiğini bu yazıda kontrol listesi halinde topladık.

Turşak aynı açıklamada besin değerlerinin dayanağına da dikkat çekiyor: "Diyetisyenler, gıda mühendisleri ve bu alanda yetkin kuruluşlardan profesyonel hizmet alınması hem işletmeler hem de tüketiciler açısından büyük önem taşımaktadır." Denetimde sorulan şey karekodun kendisi değil, arkasındaki verinin nereden geldiği.

Menünüzü biz kuruyoruz

Bu sürecin tamamını sizin adınıza yürütüyoruz: reçetelerinizi alıyor, kalori ve besin değerlerini alerjen bilgileriyle birlikte hesaplıyor, diyetisyen onayından geçiriyor ve sonucu her ürünün altına tek tek işliyoruz. Menünüz uygulama indirmeden açılan bir karekodun arkasında yayına giriyor; tarif ya da ürün değiştiğinde güncellemeyi de biz yapıyoruz — siz tek bir teknik işlem yapmıyorsunuz. Paketleri ve menü analizinin nasıl ücretlendirildiğini Fiyatlandırma sayfasında açık açık yazdık, menünüze özel bir çalışma için Teklif Alın.